Een gezondere werkplek door minder comfort

Use it or lose it. Met dat uitgangspunt gaat adviesbureau Ergo Zit de lichaamsklachten van(kantoor)personeel te lijf. Grote boosdoener is immers niet gebrek aan comfort op de werkplek, maar juist te veel comfort, waardoor bepaalde spieren en gewrichten niet meer gebruikt worden.

Fysiotherapeut en Ergo Zitadviseur René Mol legt uit dat de opkomst van het 'nieuwe werken' veel gelegenheid biedt voor het voorkomen van lichamelijke klachten. De adviseurs van Ergo Zit maken medewerkers bewust van de belangrijkste oorzaken van fysieke klachten en hoe ze deze kunnen aanpakken en voorkomen. Zoals vrijwel al zijn collega's was Mol lange tijd fysiotherapeut voordat hij elf jaar geleden de overstap naar Ergo Zit maakte. "Als fysiotherapeut ben je vooral bezig met symptoombestrijding," geeft hij als verklaring voor die keuze. "Je neemt de pijntjes en ongemakken weg, waarna diezelfde mensen later terug keren met dezelfde klachten. Bij Ergo Zit richten we ons juist op de achterliggende oorzaken." Het woord 'onderbelast' geeft al aan waar deze te vinden zijn. Wie ooit in het gips heeft gezeten, weet wat er met spieren en gewrichten gebeurt als je ze lange tijd niet gebruikt. In mindere mate zie je dat veel werkplekken hetzelfde effect hebben. "De mens is economisch ingesteld, of minder subtiel gesteld: de mens is lui. Van bureaustoelen en ander kantoormateriaal vragen we dan ook vooral veel steun, waardoor het lichaam te weinig wordt geprikkeld." En wat je niet gebruikt, raak je kwijt, is de voornaamste boodschap die Ergo Zit verstrekt. Soms in opdracht van personeel zelf, maar vaker wordt het bedrijf benaderd door HR-managers, personeelszaken of een arbodienst.

Vaste patronen
Het gebruikte kantoormateriaal is maar de helft van het verhaal. Natuurlijk kijkt Ergo Zit kritisch naar de inrichting van het bureau en kantoor, en naar het effect dat deze hebben op de lichaamshouding. Belangrijker is echter dat mensen zich bewust worden van hun totale bewegingspatroon. "De mens is een gewoontedier. Vaak roesten we onbewust vast in dezelfde voorkeurshoudingen. Als je thuis op de bank zit, heeft iedereen een vaste kant waar hij neerploft, met dezelfde arm die altijd op de leuning rust." Ergo Zit probeert mensen daarvan bewust te maken. Het sleutelwoord daarbij is afwisseling, benadrukt Mol. "Mensen verwachten vaak dat ik ze de juiste houding voorschrijf die ze achter het bureau moeten aannemen. Maar die 'ene juiste houding' is er niet: zelfs de meest comfortabele houding is schadelijk als het een gewoonte wordt."

Ergo Zit kijkt daarom naar de volledige bewegingspatronen van een medewerker. Doet iemand aan sport of hobby's en welke spieren worden daarbij gebruikt, hoe lang zit iemand achter de computer, en zit hij thuis in dezelfde houding als op kantoor? "We maken mensen bewust van hun routines en stimuleren om deze te doorbreken. Advies over de bewegingsvorm waar zij het meeste baat bij hebben, Ergonomie is één manier, maar ook het beschikbaar stellen van ander materiaal dat die spieren weer opnieuw prikkelt." Mol noemt de swopper, een zogenaamde wiebelkruk, en de bioswing als meest effectieve producten. "De bioswing heeft bijvoorbeeld een pendelmechanisme onder het zitvlak, waardoor je een continu, schommelende beweging in de rug hebt. Dat zet je spieren aan het werk, houdt gewrichten en tussenwervelschijven soepeler en voorkomt zo veel typische kantoorkwalen."

Mol merkt dat bewustwording over de ergonomisch verantwoorde werkplek langzaam toeneemt. "De tijd is inmiddels rijp voor het nieuwe werken, met flexibele tijden, meer onderbrekingen en meer afwisseling tussen thuis- en kantoorwerk. Hoewel de trend nog te primair is om vast te stellen dat dit tot minder klachten leidt, biedt de komst van het flexwerken een goede gelegenheid om personeel hiervan bewust te maken. Sommige klachten zullen erdoor afnemen, maar ook de thuiswerker zit nog steeds achter de computer. Een goede informatievoorziening, verantwoorde materialen en een duidelijk instructie over hoe deze materialen op een gezonde manier te gebruiken, zal altijd nodig blijven. Daarin ziet Ergo Zit een uitgelezen kans.